شماره 558 - دوشنبه 07 اسفند 1396

نامه سرگشاده یک فعال محیط‌زیست به مردم
مخاطرات زیست‌شناسی صحرایی در ایران

 وقایع اتفاقیه: در روزهای اخیر خبر دستگیری گروهی از فعالان محیط‌زیست و شائبه همکاری آنها با نیروهای خارجی علیه امنیت کشور خشم و اعتراض بسیاری از فعالان این حوزه را به همراه داشت. بسیاری معتقد هستند که افراد دستگیر دلسوزانی هستند که بی‌اطلاعی از شکل فعالیت آنها سبب شکل‌گیری شائبه‌هایی از این دست می‌شود. اسماعیل کهرم بوم‌شناس و فعال محیط‌زیست ایرانی و مشاور رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز یکی از کسانی است که در روزهای اخیر نامه‌ای را خطاب به مردم با همین مضمون نوشته است. او در این نامه با بیان اینکه در 44 سال گذشته به‌عنوان یک فعال محیط‌زیست مورد لطف مردم حتی در دورافتاده‌ترین نقاط کشور بوده است می‌گوید: «روشن شدن فعالیت‌های یک زیست شناس صحرایی، به‌ویژه در این زمان که شائبه‌هایی در مورد فعالیت‌های برخی از این زیست شناسان مطرح شده است شاید موجب آشنایی با فعالیت کسانی باشد که عمر و جان خود را برای مطالعه و نجات جانوران گوناگون از انقراض، سودا می‌کنند. از همان روزهای نخست کار در طبیعت ایران، دریافتیم که کار روی جانوران در طبیعت پاک ایران، فعالیتی است که در عین تنهایی و انزوا صورت می‌گیرد. یعنی در دل طبیعت در یک گوشه انزوا، شما هستید و جانوران و رابط بین شما یک دوربین است. خیلی زود فهمیدم که جانوران وحشی نسبت به ایجاد سروصدا فوق‌العاده حساس هستند و نه‌تنها با همکار خود نمی‌توانید صحبت کنید، بلکه حتی کوچک‌ترین سروصدایی موجب فرار جانوران می‌شود و بنابراین کار با حیوانات باید در انزوا و سکوت کامل انجام گیرد. علاوه بر آن هر لباسی را نمی‌توانید به تن کنید، لباس‌هایی که در طبیعت شاخص هستند و به‌راحتی دیده می‌شوند، با رنگ‌های تند یا لباس‌های چرمی که بوی خاصی تولید می‌کنند موجب جلب، جذب یا دفع انواع جانوران می‌شوند؛ بنابراین باید خود را مطابق میل طبیعت بیارایید و جزئی از طبیعت باشید تا مقبول واقع شوید!»
کهرم در ادامه با اشاره به تجهیزات مورد استفاده در این رشته ادامه می‌دهد: «وسایلی که با خود به دل طبیعت می‌بردیم، ساده و موثر بودند. انواع دوربین‌ها و تلسکوپ، وسایل اصلی بودند و هستند. یک نوع دوربین که برای جانوران انسان‌گریز و باهوش به‌کار می‌رود، (مثل یوزپلنگ) ، در یک نقطه مناسب کار گذاشته می‌شود و تا حدود 50 متر دید دارد. اگر جانوری در این فاصله حرکت کند، دوربین به‌طور اتوماتیک به‌کار انداخته می‌شود و فیلمبرداری می‌کند. بعدها فیلم، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نوع دیگر دوربین چشمی است که با زیست‌شناس حمل می‌شود و بالاخره فواصل بعید با تلسکوپ رصد می‌شود. ایران کشور پهناوری است و در دل طبیعت حد‌و‌مرز مشخصی وجود ندارد. ولی گاه ما ندانسته به مناطقی نزدیک می‌شویم که حق ورود به آن را نداریم، اشکال در آن است که وقتی ما دوربین‌ها و تلسکوپ و وسایل عکسبرداری و فیلمبرداری را بر پا می‌کنیم به‌ویژه اگر دو سه نفر باشیم، از دور خیلی پیچیده و حرفه‌ای به‌نظر می‌آییم و نظر نیروهای نظامی جلب می‌شود.» به گفته او بارها در کویر مرکزی، در سیستان و بلوچستان یا نقاط دیگر از ورود جیپ ما به منطقه جلوگیری کردند، چون منطقه نظامی بود یا یک مانور در جریان بود که البته از ورود به منطقه خودداری کردیم. یک‌بار هم در کرانه جنوبی ارس، برج‌های مرزی ایران از ما خواستند که منطقه را ترک کنیم. برج‌های مرزی شمالی از هم‌قطاران ایرانی خود خواستند که از ما بخواهند که ساحل را ترک کنیم آنها هم با دیدن وسایل و دوربین‌ها و سه پایه‌های ما وحشت کرده بودند. همه جای دنیا سایت‌های حساسی وجود دارند که باید از آنها اجتناب کرد. او ادامه می‌دهد: «بنابر تجربه بنده مردم ایران زیست‌شناسان صحرایی خود را دوست دارند و به آنها احترام می‌گذارند. مردم حافظان طبیعت و علاقه‌مندان محیط‌زیست را فرزندان خود می‌شمارند. نگرانی من از دستگیری‌ها و اتهام‌هایی که به طبیعت‌دان‌ها زده می‌شود آن است که خدای ناکرده اعتماد مردم نسبت به ما دچار تزلزل شود».این فعال محیط‌زیست با اشاره به اینکه در این شغل، اعتماد و احترام مردم با ارزش‌ترین سرمایه است و پشتوانه روانی زیست‌شناس است می‌گوید: «بارها من از پشت بام هموطنان برای رصد استفاده کرده‌ام! مردم ایران بزرگ‌ترین مشوق‌های متخصصین محیط‌زیست هستند و بنده قطعا امیدوارم با رفع ابهام، لیاقت و سزاواری خود را برای اعتماد همگانی مردم عزیز ایران به اثبات برسانند».






ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
کد تصویر را در کادر وارد کنید