شماره 558 - دوشنبه 07 اسفند 1396

گفت‌وگو با مستندسازان «کارستان»
تلویزیون اهل تساهل و تعامل نیست

شهرزاد رویایی
خبرنگارگروه ادب و هنر

 در دو روز گـــــذشته خبر رخــــــشان بـــنی‌اعــتماد، کـــــارگـــــردان مـــجموعه مستند‌های «کارستان» در راستای اعتراض به بی‌توجهی تلویزیون مبنی‌بر پخش «کارستان» از تلویزیون به ایسنا گفت درصورتی‌که تلویزیون این مجموعه را پخش نکند، سراغ «بی‌بی‌سی» می‌رود. عدم حمایت تلویزیون از مستند‌های «کارستان» توجیه منطقی ندارد زیرا محتوای این فیلم‌های مستند به ایجاد انگیزه برای تولید ملی و فعالیت جوانان در داخل کشور پرداخته و این رویکرد تلویزیون بر‌اساس نگاه‌های سلیقه‌ای است. اکنون «وقایع‌اتفاقیه» با بهرام عظیم‌پور، مهدی گنجی و مهناز افضلی، سه کارگردان از مجموعه مستند‌های «کارستان» درباره پخش آثار مستندشان در تلویزیون یا رسانه‌های دیگر به گفت‌وگو می‌پردازد. هریک از مستند‌های «کارستان» با هدف ایجاد فضایی امیدبخش برای مخاطبان جوان جامعه و به امید ماندن آنها در کشور و کار برای سرزمین خودشان شکل گرفته است. بهرام عظیم‌پور، کارگردان مستند «پنبه تا آتش» تلویزیون را دچار پیش‌داوری و قضاوت‌های غیرمنصفانه می‌داند و به «وقایع‌اتفاقیه» می‌گوید: «اگر مستند‌ها از تلویزیون پخش شود طبیعتا اتفاق بهتری برای تلویزیون و اثر است. این مستند‌ها شرایط ایران را منعکس می‌کند اما تلویزیون گوش شنوایی ندارد. تلویزیون در درجه اول اشخاص را مدنظر قرار می‌دهد و پیش‌داوری می‌کند. اگر نگاه منصفانه‌ای به این آثار داشته باشند، قطعا متوجه تاکید هنرمندان به کارآفرینی و تشویق جوانان به فعالیت در کشور می‌شوند اما گویی مسئولان تلویزیون عمدا از فهم این مسائل فرار می‌کنند.» عوامل «کارستان» پخش این مستند‌ها از تلویزیون را مستلزم تبلیغات و حمایت مالی بالا می‌دانند. عظیم‌پور دراین‌باره توضیح می‌دهد: «تلویزیون باید کار را ببیند و تبلیغاتی برای آنها انجام دهند. وقتی نفع جمعی در نظر تلویزیون بی‌اهمیت است، چرا باید مستند‌هایی که بدون بهره از یک ریال دولتی ساخته شده، به ‌دلیل بی‌توجهی تلویزیون پخش نشود؟ اگر به این رفتار ادامه دهند راهی به‌جز همکاری با رسانه‌های دیگر نمی‌ماند. متاسفانه تلویزیون از قبل انتخاب‌هایش را انجام می‌دهد، همان‌طور که در سیاست، اقتصاد و هنر همیشه به همین شیوه پیش رفته‌اند. در شرایط کنونی، اگر آقای تاجزاده هم حرفی به نفع کشور بزند، همچنان با او مخالفت می‌کنند زیرا قضاوت‌های غیر‌منصفانه، کار همیشگی آنهاست». او در پایان به مستند «پنبه تا آتش» نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «این مستند، روایتی از زندگی و کارِ صنعتگر و کارآفرین نخبه کشور، «علی‌اصغر حاجی‌بابا» است. کسی که کار خود را از دوران کودکی و با شغل لحاف‌دوزی آغاز کرد و در جریان زندگی پرتلاطم و پرفرازونشیب خود توانست راه کسب‌وکار مستقل و شخصی خود را در صنعت پیدا کرده و حرفه خود را به‌همراه خانواده توسعه دهد تا جایی که او را به‌عنوان بنیانگذار صنعت ریخته‌گری و فروآلیاژها در ایران می‌شناسند».
تلویزیون در سال‌های اخیر علاوه‌براینکه از جهت کیفی مورد انتقاد هنرمندان قرار گرفته از جهت برخورد با آثار نیز همچنان در جایگاه منفی نزد اهالی هنر قرار دارد. بسیاری از فیلم‌های مستند از تلویزیون پخش نشده و این موضوع، نارضایتی فیلمسازان مستند را در پی داشته است. مهناز افضلی، کارگردان فیلم مستند «مادر زمین»، یکی از آثار مجموعه «کارستان» درباره برخورد تلویزیون نسبت به آثار مستند به «وقایع‌اتفاقیه» می‌گوید: «تاکنون تلویزیون هیچ‌یک از فیلم‌های مستند من را پخش نکرده و زمانی ‌که می‌اندیشم به این نتیجه می‌رسم که آثار قبلی من شاید قابلیت پخش در تلویزیون را نداشته‌اند اما «مادر زمین» و همه مستند‌های مجموعه «کارستان» کاملا براساس ضوابط ملی و با اندیشه خدمت به سرزمین مادری‌مان ساخته شده و اکنون باید با استقبال به سمت این فیلم‌ها بیایند». مستند «مادر زمین» نگاهی به زندگی و کارِ مشترک هایده شیرزادی و همسرش، «ادموند لمپگز» دارد و تلاش آنها را برای قطع کامل دفن زباله‌های شهری و تبدیل پسماند به بیوکمپوست و تولید کود تا برای کشاورزی ارگانیک ثبت می‌کند. بسیاری از هنرمندانی که به ساخت مستند برای تلویزیون پرداخته‌اند، همکاری با این رسانه را مشکل و با محدودیت‌های بسیار همراه می‌دانند. مهدی گنجی، کارگردان یکی از مستندهای «کارستان» به نام «پازلی‌ها»ست. این هنرمند در سال‌های قبل به ساخت مستند‌هایی برای تلویزیون پرداخته و شرایط سخت همکاری با رسانه ملی را تایید می‌کند و دراین‌باره به «وقایع‌اتفاقیه» می‌گوید: «ما در همکاری با تلویزیون و ساخت فیلم‌ها اغلب با شعبده‌بازی پیش رفته‌ایم زیرا ممیزی و محدودیت بسیار زیاد بوده است. تلویزیون اساسا اهل تساهل و تعامل نبوده و امیدوارم درباره پروژه «کارستان» رفتار متفاوتی نشان دهد. آرمان تلویزیون، ساخت آثاری مانند مستند‌های این مجموعه است. تلویزیون وظیفه پخش چنین فیلم‌هایی را دارد، نه اینکه همچون رسانه ملی ما فقط به ساخت سریال و عکس‌گرفتن مدیران و بازیگران مشغول شود. در‌حال‌حاضر همین رسانه «بی‌بی‌سی» بستر زیادی برای مستند‌ها فراهم کرده و بیشترین زمان را به پخش سریال‌های خانوادگی اختصاص نمی‌دهد، در نتیجه یک رسانه قوی محسوب می‌شود.» این کارگردان درباره پخش «پازلی‌ها» از تلویزیون توضیح می‌دهد: «اگر در ساعت مناسب و با تبلیغات مناسب از تلویزیون پخش شود، قطعا پخش از تلویزیون را ترجیح می‌دهم. هر کشوری به ساخت فیلم‌هایی همچون مستند‌های «کارستان» افتخار می‌کند زیرا ما به الگو‌سازی مثبت برای جوان‌ها اقدام کردیم و پیام کلی ما این است که با همه دشواری‌ها در این کشور بمانیم و راهی برای زندگی آسوده‌تر بیابیم.» او در پایان به فیلم «پازلی‌ها» اشاره می‌کند و می‌گوید: «این فیلم ماجرای چهار جوان است که برای ایجاد کسب‌وکار اینترنتی به تهران می‌آیند و مروری بر قصه جوانانی است که در سال‌های 95 و 96 برای کسب‌وکار اقدام کرده‌اند و زندگی‌شان تحت‌تاثیر این وضع تغییر می‌کند.» هنرمندان با انگیزه ارتقای کار و اقتصاد جامعه به ساخت مجموعه «کارستان» پرداخته‌اند و ترجیح‌شان پخش فیلم از رسانه ملی است زیرا این 6 مستند برای جوان ایرانی ساخته شده و تلویزیون فراگیری بیشتری دارد اما کارگردان و تهیه‌کننده این فیلم در صورت بی‌توجهی مسئولان رسانه ملی حاضر به عدم پخش «کارستان» نیستند و با رسانه‌های دیگری همکاری می‌کنند.






ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
کد تصویر را در کادر وارد کنید