جنگ تجاری آمریکا با دنیا و سیاست تحریم‌های نفتی علیه ایران

۲۱ شهریور ۱۳۹۷ | ۱۰:۱۶ کد : ۳۲۵ اقــتــصــادی
در مجموع مقام های آمریکایی برای دستیابی به هدف خود در قطع صادرات نفت ایران فاصله زیادی دارند. مقام های آمریکایی حتی نتوانسته اند تعهدات لازم برای به نصف رساندن صادرات نفت ایران را از کشورهای مشتری انرژی ایران اخذ کنند
جنگ تجاری آمریکا با دنیا و سیاست تحریم‌های نفتی علیه ایران

روزنامه آنلاین وقایع اتفاقیه: تحت تهدید تحریم های جدید، مقام های آمریکایی در حال اعمال فشار بر مشتریان نفتی ایران هستند تا خرید نفت را تا ۴ نوامبر (۱۳ آبان ماه) قطع کنند. ولی از زمان اعلام خروج آمریکا از توافق هسته ای ایران در ماه می، چین و هند دو مشتری بزرگ نفت ایران میزان خرید نفت از این کشور را افزایش داده اند، یک نشانه روشن از اینکه آمریکا چه کار سختی را برای جلب همکاری جهانی در اعمال فشار بیشتر بر اقتصاد ایران دارد.

 

۵ سال قبل، کشورهای تحریم کننده ایران به رهبری آمریکا، صادرات نفت ایران را به میزان یک میلیون بشکه در روز کاهش دادند. ولی در آن شرایط، اتحادیه اروپا خرید نفت از ایران را حذف کرد ولی امروز چنین تصمیمی را ندارد. چین و هند نیز در آن زمان نفت کمتری را از ایران نسبت به شرایط کنونی وارد می کردند و تنها موافقت کردند تا به میزان محدودی واردات نفت از ایران را کاهش دهند. به نظر می رسد دستیابی به کاهش فروش نفت ایران به میزان دولت اوباما یک ماموریت بلندپروازانه برای دیپلمات های ترامپ باشد.

 

بر اساس آمارهای اس اند پی گلوبال پلاتز و بلومبرگ، که حجم صادرات نفت ایران را بر اساس آمارهای گشتیرانی از بنادر ایران تخمین می زنند، صادرات نفت ایران به طور کلی در حال کاهش است و مشتریانی که حاضر به پذیرش ریسک نیستند، به اعمال تحریم های آمریکا پس از نوامبر واکنش نشان می دهند. ولی بزرگترین مشتریان نفتی ایران حاضر به کاهش واردات نیستند.

 

چین و هند ۴۹ درصد صادرات نفت ایران را در شش ماه نخست ۲۰۱۸ میلادی به خود اختصاص داده اند، در ماه جولای آنها خرید نفت از ایران را به طور قابل توجهی افزایش داده اند و ۶۰ درصد صادرات نفت ایران به این دو کشور بوده است.

 

مقام های چینی اعلام کرده اند که حاضر به تبعیت از تحریم های جدید آمریکا نیستند و از تهدیدات آمریکا برای گرفتن امتیازات قیمتی از ایران استفاده می کنند. ایران برای کمک به چین برای در امان بودن از فشارهای ناشی از تحریم ها، تصمیم گرفته است تا محموله های نفتی را خود بیمه کند و نفتکش های خود را برای انتقال محموله های نفتی به چین استفاده کند. با این حال، بسته به نوع معاملات مالی این قراردادها، شرکت های چینی از جمله سینوپک، شرکت ملی نفت چین و سایر شرکت ها احتمالا در برابر تحریم های آمریکا آسیب پذیر خواهند بود.

 

هند نیز خرید نفت از ایران را اخیرا افزایش داده است، با این حال به نظر می رسد مقام های هندی در حال مذاکره با آمریکا بر سر معاف شدن از تحریم های ایران در ازای کاهش خرید نفت از تهران هستند. هند و آمریکا قصد دارند قراردادهای امنیتی و دفاعی امضا کنند. هنوز معلوم نیست که هند چه میزان واردات نفت از ایران را کاهش می دهد. اگر هند بخواهد واردات نفت از ایران را به میزان ۲۰ درصد میانگین سطح واردات در شش ماه نخست ۲۰۱۸ میلادی کاهش دهد، این رقم به معنای کاهش ۱۲۰ هزار بشکه در روز واردات نفت از ایران خواهد بود یا به اندازه افزایش خرید نفت هند از ایران در ماه جولای. ولی آمریکایی ها احتمالا انتظار دارند که دومین مشتری بزرگ نفت ایران مقدار بیشتری از واردات خود را کاهش دهد.

 

خرید نفت اروپایی ها از ایران به طور کلی کاهش یافته است. توتال بزرگترین شرکت انرژی فرانسه موافقت کرده است تا خرید نفت خام از ایران را متوقف کند و همین طور از سرمایه گذاری در بخش انرژی ایران انصراف دهد. ولی سایر شرکت ها همچنان به خرید نفت از ایران ادامه می دهند و نفت ایران را به ایتالیا، اسپانیا یونان و سایر کشورهای اروپایی منتقل می کنند. برآوردها نشان می دهد کشورهای اروپایی روزانه ۳۳۳ هزار بشکه نفت از ایران خریداری می کنند که این رقم از ۵۰۰ هزار بشکه در روز در شش ماه نخست ۲۰۱۸ میلادی کمتر بوده است. کشورهای اروپایی در شش ماه نخست امسال ۲۰ درصد فروش نفت ایران را تشکیل داده اند. ولی این مبادلات نیز همچنان شرکت های اروپایی و نهادهای مالی را در معرض تحریم های آمریکا قرار می دهد.

 

ترکیه نیز در برابر قطع واردات نفت از ایران مقاومت می کند. در ماه جولای ترکیه حدود ۱۳۰ هزار بشکه نفت در روز از ایران خریداری کرده است. ولی اکنون زمان بدی برای مقام های ترکیه است تا خواستار معافیت از تحریم های آمریکا علیه ایران شود. دولت ترامپ به تازگی تعرفه ها علیه صادرات فولاد ترکیه به آمریکا را دو برابر کرده است و برخی مقام های ترکیه را تحریم کرده و تهدید کرده است که اقدامات بیشتری را علیه ترکیه انجام خواهد داد.

 

علاوه بر برخی کشورهای اروپایی، مقام های آمریکایی در حال جلب حمایت ژاپن و کره جنوبی برای اجرای سیاست تحریمی خود هستند. این کشورهای آسیایی ظاهرا قصد دارند با درخواست های آمریکا برای قطع بخش عمده ای از واردات نفت خود از ایران تا ۴ نوامبر موافقت کنند. ژاپن و کره جنوبی در مجموع کمتر از ۲۰ درصد صادرات نفت ایران در شش ماه نخست ۲۰۱۸ میلادی تشکیل داده اند.

 

در مجموع مقام های آمریکایی برای دستیابی به هدف خود در قطع صادرات نفت ایران فاصله زیادی دارند. مقام های آمریکایی حتی نتوانسته اند تعهدات لازم برای به نصف رساندن صادرات نفت ایران را از کشورهای مشتری انرژی ایران اخذ کنند. آمریکا تاکنون می تواند بر روی کاهش واردات نفت اروپا، ژاپن و کره جنوبی حساب کند و حدود ۶۰۰ هزار بشکه از صادرات نفت ایران به این ترتیب کاهش خواهد یافت. شاید با احتساب هند این رقم به ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد که این رقم حدود  یک سوم صادرات نفت ایران در شش ماه نخست ۲۰۱۸ خواهد بود.

 

آیا شاهد کاهش بیشتر خرید نفت ایران خواهیم بود؟ کشورهایی که توافق هسته ای ایران را امضا کرده اند نگران این مساله هستند که تشدید فشارها از سوی آمریکا موجب خروج تهران از این توافق شود. این کشورها همان هایی هستند که مقام های آمریکایی به آنها حمله کرده یا آنها را با تعرفه های جدید تجاری تهدید کرده اند. آیا چین حاضر به اعمال فشار بر ایران خواهد بود آن هم زمانی که آمریکا تهدید به اعمال تعرفه های سنگین تجاری علیه پکن کرده است؟ آیا اروپا حاضر به همکاری درباره ایران خواهد بود آن هم زمانی که آمریکا آنها را با تعرفه های فولاد و احتمالا خودرو هدف قرار داده است؟ آیا هند حاضر است اقدامات تلافی جویانه علیه تعرفه های فولاد آمریکا را به تاخیر انداخته و نفت آمریکا و عربستان را جایگزین نفت خام ایران کند؟ آیا ترکیه حاضر به تبعیت از سیاست نفتی آمریکا خواهد بود آن هم در شرایطی که واشنگتن تحریم هایی را علیه انکارا با هدف آزادسازی کشیش بازداشتی اعمال کرده است؟

 

منبع: موسسه پترسون منتشر شده در اقتصاد ایرانی

کلید واژه ها: صادرات نفتتحریم نفتی ایرانجنگ تجاری آمریکا


نظر شما :