بانکداری اسلامی در دوراهی امکان و تئوری

۱۰ شهریور ۱۳۹۷ | ۱۵:۵۶ کد : ۱۹۴ انتخاب سردبیر اقــتــصــادی
بسیاری از کارشناسان اقتصادی و بانکی بر این باورند که بانکداری اسلامی دوای درد اقتصاد کشور است اما تنها راه برای جمع آوری نقدینگی سرگردان که مانند ملخ تمام مرزعه های اقتصادی را نبود کرده ، افزایش سود بانکی است، این در حالی است که  افزایش سود بانکی در تضاد با این شیوه از بانکداری است، از این رو به نظر می رسد بانکداری اسلامی در دوراهی امکان و تئوری مانده است.
بانکداری اسلامی در دوراهی امکان و تئوری

نویسنده: نسترن دقیقی


روزنامه آنلاین وقایع اتفاقیه: بانکداری اسلامی شیوه ای بر اساس قوانین اسلام است، این نوع بانکداری از نظر نوع فعالیت شبیه به بانکداری سنتی است و تنها تفاوت آن با بانکداری ربوی ماهیت قراردادهای بانکی است. در تعریف بانکداری اسلامی می توان گفت که بانک اسلامی یک مؤسسه انتفاعى است که برای دستیابی به اهداف نظام اقتصادی اسلام، در چارچوب احکام و اخلاق اقتصادی اسلام، با سرمایه خود و سپرده‌هاى مشتریان، به منظور کسب سود، به جمع‌آورى سپرده‌ها، دادن تسهیلات، اعتبارات و ارائه خدمات بانکى اقدام مى کند.

 

برخی از کارشناسان عقیده دارند که با وجود بانک های خصوصی امکان اجرای قوانین بانکداری اسلامی قابل امکان نیست چرا که بخش خصوصی به فعالیتی می پردازد که سود بیشتری را کسب کند و با اجرای بانکداری اسلامی کسب سود کاهش خواهد یافت، زیرا با این نوع بانکداری کسب سپرده برای بانک ها دشوار خواهد شد و در ادامه سودی که از اعطای وام ها عاید آن ها خواهد شد به صورت سهیم شدن در مقدار سود و ضرر وام گیرنده خواهدبود، از سوی دیگر برخی از کارشناسان بر این نظرند که بانکداری اسلامی و قوانین و قواعد آن در حال اجراست و عقیده بر نادرست اجرا شدن آن تنها نظر شخصی افراد و علماء است.

 

احمد مجتهد استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی بر این باور است که آنچه امروز در ذهن بسیاری از مردم اعم از سیاستمداران یا عامه مردم می‌گذرد این است که بانکداری اسلامی در ایران واقعیت ندارد و شبهه رباخواری دارد و نحوه اجرای آن باعث افزایش هزینه بانکی (سود یا بهره) برای بنگاه‌های اقتصادی، کمبود تسهیلات پرداختی و بوروکراسی وسیع در زمینه پرداخت تسهیلات بانکی به فعالان اقتصادی شده است.

 

این استاد دانشگاه تاکید دارد این نارضایتی نه‌تنها در سطح مردم عادی، بلکه مقامات دولتی و حتی مراجع تقلید براساس مراجعات مردم به آنها نیز دیده می‌شود. متاسفانه برداشت غلط مردم از بانکداری بدون ربا در مقابل بانکداری با بهره و اختلاف‌نظر مجتهدین و مراجع از نحوه فعالیت بانکی و القای برخی شبهات از طرف افرادی که برداشت سطحی از مفاهیم فقهی و بانکی دارند، به این مساله دامن زده است.

 

به نظر می رسد در ایجاد بانکداری اسلامی، بانک مرکزی می تواند نقش بسزایی داشته باشد، همان طور که مقام معظم رهبری در دیدار اخیر با هیات دولت به مناسبت هفته دولت با انتقاد از ادامه‌ی بنگاه‌داری بانک‌ها و کارهای هزینه‌آور دیگر نظیر افزایش شعبه‌های بانکی، گفتند: بانک مرکزی باید با نظارت کامل و دقیق، مانع بروز مشکلاتی نظیر مسائل سپرده‌گذاران برخی بانک‌ها و مؤسسات مالی شود.

 


همتی: نواقص قانونی مانع بانکداری اسلامی است

عبدالناصرهمتی زمانی که مدیرعامل بانک سینا در خصوص نقش بانک مرکزی در بانکداری اسلامی گفته بود: بانک مرکزی تلاش خود را برای اجرای صحیح قانون موجود به کار برده است، اما به دلیل نواقص قانون، بانک مرکزی نتوانسته نقش خود را به خوبی ایفا کند. در محیط تجاری کنونی که عنوان می‌شود تنها چیزی که ثابت و پایدار هست همان پدیده تغییر است. استفاده از قانونی که ۲۸ سال از تصویب آن می‌گذرد، خود مهم‌ترین دلیل برای بازنگری است. 

 

وی اعتقاد دارد که به خاطر برخی از موارد اجرای درست قانون بانکداری بدون ربا در نظام بانکی کشور با مشکل روبه‌رو شده است همتی اکنون سکان بانک مرکزی را در اختیار گرفته است اما به حدی بازار ارز و سکه ملتهب است و او این روزها مشغول ارائه بخشنامه های متعدد دراین زمینه است که فرصت ندارد به بانکداری اسلامی رسیدگی کند.

 

از سوی دیگر در مجلس طرح بانکداری اسلامی برای رفع نواقصی که کارشناسان و بانکداران به آن اشاره دارند مطرح است، نادر قاضی‌پور به خبرگزاری فارس گفته است: نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی به نام بانکداری بدون ربا را آماده کرده و بیشتر نمایندگان خانه ملت نیز آن را به امضاء رسانده‌اند و هم اکنون در کمیسیون اقتصادی بوده و به زودی به صحن علنی مجلس می‌رود.
 

 

کاهش سود بانکی راه رسیدن به بانکداری اسلامی
 

نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی افزود: با توجه به اینکه درصد سود بانکی در ایران بین هفت تا 10 درصد است، بانک‌هایی که بیش از 10 درصد سود بانکی می‌دهند از سرمایه خود سود داده و بنابراین مشکلات عدیده‌ای را در جامعه ایجاد می‌کنند.

 

وی بیان کرد: بنابراین بهترین کار این است که بانک‌ها سود بانکی خود را کاهش داده و با سود چهاردرصد به تولیدکننده وام دهد تا سبب سود بردن از تولید شده یعنی سرمایه موجود در صنایع کوچک و متوسط هزینه شود.

قاضی‌پور با تاکید بر اینکه باید بانکداری به سمت اسلامی و با سود بسیار اندک برود گفت: علاوه بر آن باید وام به تولید واگذار شده تا اشتغال و تولید ملی عملیاتی شود.

در حالی نماینده مجلس از روند کاهشی سود بانک ها برای اجرای بانکداری اسلامی می گوید باید گفت که بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز و جمع آوری نقدینگی سرگردان مجدد به سمت سودهای بیست و چند درصد رفته و به نوعی اجرایی شدن بانکداری اسلامی در دوراهی امکان و تئوری باقی مانده است.

کلید واژه ها: بانکداری اسلامیمقام معظم رهبرینادرقاضی پوراحمد مجتهد


( ۱ )

نظر شما :