گفت‌وگوی وقایع اتفاقیه با چند تن از نمایندگان مجلس درباره پاسخ‌های رئیس‌جمهور

نمایندگان مجلس چه نظری درباره‌ی پاسخ‌های روحانی دارند؟

۰۶ شهریور ۱۳۹۷ | ۲۰:۰۸ کد : ۱۶۴ تیتر یک سیاسی
آنچه امروز در مجلس گذشت، سناریوهای مجلس بعد از آنکه نمایندگان از پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع نشدند و استیضاح‌های زنجیره‌ای که در آخرین مورد و بعد از خروج روحانی از مجلس، طرح استیضاح وزیر صنعت، معدن و تجارت تقدیم هیئت‌رئیسه شد، موضوعاتی است که خبرنگار وقایع اتفاقیه با تنی چند از نمایندگان مجلس دهم در باب آن‌ها، گفتگو کرده است.
نمایندگان مجلس چه نظری درباره‌ی پاسخ‌های روحانی دارند؟

✍️ نویسنده: کورش چهاردوری


روزنامه آنلاین وقایع اتفاقیه: هفت سال از نخستین باری که در تاریخ جمهوری اسلامی، مجلس از رئیس‌جمهور سؤال کرد، می‌گذرد. محمود احمدی‌نژاد، همچنان که در بسیاری مسائل، عنوان «نخستین فرد» را یدک می‌کشد، در طرح سؤال مجلس از رئیس‌جمهور نیز اولین فرد بود؛ اما آن جلسه که 24 اسفندماه 1390 در بهارستان برگزار شد، با حاشیه‌هایی داغ و تلخ همراه بود. شاید تا آن روز، کسی علی لاریجانی را که بر کرسی ریاست مجلس تکیه داشت، آن‌چنان عصبانی ندیده بود. گرچه تا آن روز هم رئیس قوه‌ی مجریه علیه رئیس قوه‌ی مقننه دست به افشاگری نزده بود؛ اما برای آنکه نام حسن روحانی، به‌عنوان دومین رئیس‌جمهور در لیست روسای جمهوری که مجلس از آن‌ها طرح سؤال کرده، ثبت شود، هفت سال بیشتر زمان لازم نبود.

 

تجربه‌ی تلخ حضور احمدی‌نژاد در مجلس، با نزدیک شدن به روز سه‌شنبه، ششم شهریور 1397، بسیاری را نگران این معنا کرده بود که بار دیگر، شاهد اتفاقات غریبی در خانه‌ی ملت باشیم؛ اما این‌گونه نشد! ازقضا علی لاریجانی و حسن روحانی به اقتضای زمان، شوخی‌هایی هم کردند که اسباب خنده‌ی نمایندگان مجلس و مردم شد! گرچه این جلسه هم از حاشیه دور نماند. با این حال و با تمام سخنانی که روحانی برای قانع کردن نمایندگان بر زبان راند، او نتوانست اسباب رضایت نمایندگان مجلس را فراهم سازد.

 

آنچه امروز در مجلس گذشت، سناریوهای مجلس بعد از آنکه نمایندگان از پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع نشدند و استیضاح‌های زنجیره‌ای که در آخرین مورد و بعد از خروج روحانی از مجلس، طرح استیضاح وزیر صنعت، معدن و تجارت تقدیم هیئت‌رئیسه شد، موضوعاتی است که با تنی چند از نمایندگان مجلس دهم در باب آن‌ها، گفتگو کردیم:

 

تمرین دموکراسی


ارزیابی‌های نمایندگان از جلسه‌ی امروز حول دو محور قرار داشت. ابتدا استقبال از پاسخگویی دولت و سپس، عدم رضایت از پاسخ‌های رئیس‌جمهور به سؤالات نمایندگان.


جهانبخش محبی نیا، نماینده‌ی مردم میاندوآب، تکاب و شاهین‌دژ در همین رابطه به وقایع اتفاقیه گفت: «جلسه‌ی امروز تمرین دموکراسی بود و ما از ظرفیت‌های قانون اساسی استفاده خواهیم کرد. به عقیده‌ی من، رئیس‌جمهور منطقی صحبت کرد و سؤال‌کنندگان هم محترمانه طرح مسئله کردند.»


سلمان خدادادی، نماینده‌ی مردم ملکان نیز به وقایع اتفاقیه گفت: «نفس وجودی جلسه‌ی امروز، مبارک بود. پاسخگو بودن و عذرخواهی کردن، نشانه‌ی رشد و بلوغ جامعه است. در ابتدا به نظر می‌آمد نمایندگانی که طرح سؤال کردند، نمایندگانی هستند که در حضور رئیس‌جمهور به‌تندی صحبت خواهند کرد اما آن‌ها منطقی سخن گفتند و ادب را رعایت کردند. رئیس‌جمهور نیز فوق‌العاده مؤدبانه، منطقی و با آرامش پاسخ داد.»

 

از کدام پاسخ‌های روحانی قانع شدید؟


وقایع اتفاقیه از این نمایندگان پرسید که از کدام پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع شدند.


خدادادی دراین‌باره گفت: «من تنها از پاسخ رئیس‌جمهور به موضوع استمرار تحریم‌های بانکی قانع شدم. چراکه به مدیریت شخص رئیس‌جمهور برنمی‌گردد و شخصاً رئیس‌جمهور را مقصر نمی‌دانستم؛ اما در سایر سؤالات، از پاسخ‌های ایشان قانع نشدم.»


محبی نیا نیز گفت: «من در دو سؤال، از پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع شدم. در موضوع قاچاق و تحریم بانک‌ها، رئیس‌جمهور را مقصر نمی‌دانم.»


غلامعلی جعفر زاده ایمن آبادی، نماینده‌ی مردم رشت در همین رابطه به وقایع اتفاقیه گفت: «من برخی از مشکلات را به رئیس‌جمهور مرتبط نمی‌دانم. تحریم یا قاچاق ارتباطی با رئیس‌جمهور ندارد. 62 اسکله در اختیار دولت نیست، چطور باید نسبت به موضوع قاچاق پاسخگو باشد؟ اما در موضوع رشد قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی، رئیس‌جمهور قصور کرده است.»


طیبه سیاوشی، نماینده‌ی مردم تهران، به وقایع اتفاقیه گفت که از تمام پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع شده است.

 

قدم بعدی مجلس؟


سؤال دیگری که از نمایندگان مجلس پرسیده شد آن بود که گام بعدی مجلس، بعدازاینکه نمایندگان از پاسخ‌های رئیس‌جمهور قانع نشدند، چه خواهد بود؟


طیبه سیاوشی در پاسخ به وقایع اتفاقیه گفت: «ظاهراً بحث ارسال پرونده به قوه‌ی قضاییه مطرح خواهد شد. تشخیص این موضوع در ابتدا با هیئت‌رئیسه و سپس با اداره‌ی قوانین است که آیا نقض قانون صورت گرفته است یا نه. من تنها دولت را مقصر نمی‌دانم و شخصاً معتقدم نقض قانونی صورت نگرفته است. می‌توانیم بگوییم که دولت از وظایف قانونی خود قصور کرده است.»


جعفر زاده ایمن آبادی دراین‌باره به وقایع اتفاقیه گفت: «ارجاع پرونده به قوه‌ی قضاییه محمل قانونی ندارد؛ چراکه قصور از قانون صورت گرفته و نه نقض قانون؛ بنابراین ارجاع پرونده به قوه‌ی قضاییه نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت. مجلس باید به قوه قضاییه بگوید رئیس‌جمهور کدام قانون را نقض کرده است. ما در مورد تورم و نرخ آن که قانون نداریم؛ بنابراین نمی‌توانیم بگوییم که رئیس‌جمهور نقض قانون کرده و دادگاه باید رسیدگی کند. شخصاً نمی‌دانم که رئیس مجلس با استناد به چه قانونی، نقض قانون را به قوه‌ی قضاییه اعلام کند اما حتی اگر پرونده ارسال شود، قوه‌ی قضاییه معطل خواهد ماند. مگر اینکه برای آن حکم قانونی تعیین شود.»


حمیده زرآبادی، نماینده ی مردم قزوین نیز در همین رابطه به وقایع اتفاقیه گفت: «اگر موضوع پاسخ‌های رئیس‌جمهور، به قوه قضاییه ارجاع شود، باید منطبق با جرم یا نقض قانون باشد تا تعیین تکلیف شود. شخصاً فکر می‌کنم که قدم بعدی مجلس، به رئیس‌جمهور و تیم اقتصادی دولت بستگی دارد. اگر دولت بتواند در موضوعاتی که مطرح شد، تغییراتی ایجاد کند، بحث سؤال و استیضاح رئیس‌جمهور منتفی است اما درنهایت بستگی به آن دارد که عملکرد دولت به چه صورتی باشد.»


خدادادی نیز معتقد است: «همین‌که پاسخ‌های رئیس‌جمهور به سؤالات نمایندگان رأی نیاورد، به معنای آن است که روح جمعی حاکم بر مجلس از توضیحات رئیس‌جمهور قانع نشد. به‌عنوان کسی که 20 سال در مجلس خدمت می‌کنم، تصور می‌کردم که نهایتاً سه سؤال رأی نیاورد و حتماً دو سؤال رأی خواهد آورد؛ اما همین‌که هر پنج سؤال، رأی نیاورد و سؤال پنجم هم با نیم رأی، پذیرفته شد، نشانگر این است که توضیحات رئیس‌جمهور اکثریت را قانع نکرده و او در جلب رضایت نمایندگان شکست خورد. وقتی نمایندگان قانع نمی‌شوند، یعنی ملت هم قانع نشدند و فضای جامعه ملتهب است.» او در بخش دیگری از گفتگوی خود با وقایع اتفاقیه افزود: «نمایندگان قانع نشدند اما مردم متوجه شدند که نمایندگان حساس هستند. نمایندگان هم باید این فرصت را به دولت بدهند که در جهت ترمیم و رفع مشکلات، قدم بردارد و نباید شتابان به سمت استیضاح حرکت کنند.»

 

رأی‌گیری دستی یا سیستمی؟!


در جریان رأی‌گیری در باب رضایت یا عدم رضایت نمایندگان از پاسخ‌های رئیس‌جمهور، برخی از نمایندگان پیشنهاد رأی‌گیری دستی و با گلدان را دادند. این پیشنهاد درنهایت با رأی منفی نمایندگان منتفی شد؛ اما این حاشیه، دقایقی مجلس را به خود مشغول کرد. وقایع اتفاقیه در این باب نیز از نمایندگان مجلس سؤال کرد.


خدادادی در پاسخ به این سؤال که چه در مجلس گذشت، گفت: «نمایندگان درخواست رأی‌گیری علنی کردند، اما جامعه‌ی ما تجسس را نمی‌پذیرد. تصور این بود که تجسس در آراء صورت خواهد گرفت و همان رأی‌گیری سیستمی درنهایت تائید شد.»


محبی نیا نیز در این خصوص گفت: «اگر نماینده‌ای نتواند در بیان رأی خود، اعتمادبه‌نفس داشته باشد و تحت تأثیر فشارها، رأی خود را تغییر دهد، در قبال خداوند پاسخگوست و نمی‌توان او را نماینده دید. دوستان نباید به چنین شیوه‌هایی متوسل می‌شدند. چراکه در شان مجلس نبود. باور دارم که اگر نماینده برای خدا رأی دهد، ترسی از منشأ رأی نخواهد داشت.»


سیاوشی همین باره به وقایع اتفاقیه گفت: «موضوع رأی‌گیری دستی در برنامه پیش‌بینی‌نشده بود. چراکه معمولاً رأی‌گیری‌ها به‌صورت سیستمی انجام می‌شود؛ اما رأی‌گیری به‌صورت دستی که با گلدان صورت می‌گیرد، نیازمند مقدماتی بود که فراهم نبود و فراهم کردن آن‌ها نیز زمان‌بر بود. به همین جهت تصمیم گرفته شد که در مورد شکل رأی‌گیری، از نمایندگان نظر بخواهند که درنهایت همان رأی‌گیری سیستمی پذیرفته شد. البته رأی‌گیری سیستمی کاملاً هم پنهانی نیست. مواردی بوده که با من تماس گرفته‌اند و گفته‌اند که در فلان موضوع شما رأی موافق یا مخالف دادید. درحالی‌که رأی‌گیری سیستمی انجام‌شده بود. پس شاید در ظاهر رأی‌گیری شفاف نباشد اما کاملاً قابل‌پیگیری است.»

 

استارت استیضاح وزیر صمت


دقایقی پس از پایان جلسه‌ی استماع پاسخ رئیس‌جمهور و رأی‌گیری نمایندگان، حسینعلی حاجی دلیگانی، طرح استیضاح محمد شریعتمداری، وزیر صنعت، معدن و تجارت را با 58 رأی تقدیم هیئت‌رئیسه‌ی مجلس کرد. وقایع اتفاقیه از نمایندگان مجلس پرسید که این اقدام، چه پیامی برای دولت دارد؟


زرآبادی در پاسخ به این سؤال گفت: «تعبیر من این است که مجلس در حال طی روالی است که بیشترین تأثیر بر آن را «اصلاح امور» دارد. اگر پاسخ‌های رئیس‌جمهور یا وزرا به مجلس، این معنا را متبادر می‌کرد که عزمی برای اصلاح امور در دولت وجود دارد، موضوع استیضاح از دستور کار مجلس خارج می‌شد.»


محبی نیا نیز در این باب گفت: «شاید شاهد استیضاح‌های دیگری هم باشیم؛ اما فکر می‌کنم که در امر اعمال نظارت، نباید چندان باز عمل کرد. برای رسیدن به استیضاح، برای هر وزیری، پله‌هایی هست که باید پیمود و اگر پاسخی دریافت نشد، درنهایت به استیضاح متوسل شد.»


خدادادی هم دراین‌باره به وقایع اتفاقیه گفت: «من جزو امضاکنندگان این استیضاح نیستم اما مجلس قریب به سه ماه قبل، با امضای 200 نماینده نامه‌ای به رئیس‌جمهور نوشت و از دولت خواست با توجه به مشکلاتی که به وجود آمده، در تیم اقتصادی دولت تجدیدنظر کند. رئیس دفتر رئیس‌جمهور و سخنگوی دولت هم اعلام کردند که دولت در فکر ترمیم کابینه است. سؤال من این است که چه زمانی این ترمیم صورت خواهد گرفت؟ من جای رئیس‌جمهور بودم، ظرف 15 روز این تغییرات را اعمال می‌کردم تا اثر زمانی خود را بر جامعه بگذارد. وقتی پیامی ارسال می‌کنید و جوابی دریافت نمی‌کنید، چاره‌ای جز اقدام وجود ندارد. رئیس‌جمهور امروز به سؤالات مربوط به وزرای خود پاسخ داد. هیچ‌کدام از این سؤالات، مربوط به رئیس‌جمهور نبود و وزرا باید پاسخگو می‌بودند. استیضاح حرکت مناسبی نیست و ممکن است برخی اصول اخلاقی رعایت نشود اما وقتی دولت پاسخی به مجلس نمی‌دهد، چاره‌ای برای مجلس نمی‌ماند.»


سیاوشی نیز در واکنش به موضوع استیضاح وزیر صمت گفت: «یکی از مباحثی که از زمان آغاز بحران در صنعت خودرو به وجود آمد، موضوع استیضاح وزیر صمت بود. من فکر می‌کردم که وزیر صمت حتی قبل از وزیر اقتصاد استیضاح شود. بحث ارز را می‌شود به‌گونه‌ای پاسخگو بود اما پراید 39 و نیم میلیون تومانی را چطور باید پاسخگو بود؟! درعین‌حال اعتقاددارم که شرایط به‌گونه‌ای است که نمی‌توان مشکلات دولت را با استیضاح حل کرد. باید تعاملی بین دولت و مجلس برقرار شود. مشروط بر آنکه دولت این تعامل را بپذیرد. از این به بعد، استیضاح پیش برنده نخواهد بود و مانعی برای مشکلات کشور است. باید به راه‌حل‌های اساسی‌تری برسیم. وزرا باید به زبان مردم با مردم سخن بگویند تا از نگرانی‌های مردم کاسته شود. آقای رئیس‌جمهور در جلسه‌ی صبح می‌گفتند که وضعیت کشور بحرانی نیست! تصوری که دولت از شرایط دارد با ترسیمی که مردم دارند، بسیار متفاوت است.»

کلید واژه ها: مجلساستیضاححسن روحانیطیبه سیاوشیحمیده زرآبادیجهانبخش محبی نیاسلمان خدادادیغلامعلی جعفر زاده ایمن آبادی


نظر شما :